13 mrt 2026

Pachtersevent ‘Grond onder de voeten’ – een terugblik

Woensdag 11 maart vond in de Hoge Schuur op Heerlijkheid Landgoed Mariënwaerdt het pachtersevent ‘Grond onder de voeten’ plaats. Naast vele pachters en relaties waren ook leden en oud-leden van Maatschappij van Welstand aanwezig.

De 150 gasten kregen een afwisselende middag die startte met een lezing van Alex Datema, directeur Food & Agri Nederland bij Rabobank. Twee speciaal gemaakte pachtersportretten (zie onderstaande video’s) vormden de opmaat naar ‘keukentafelgesprekken’ met de geportretteerde pachters van Cleefswit en kwekerij De Buurte.
Directeur-bestuurder René van de Kieft vertelde hoe Maatschappij van Welstand kan en wil bijdragen aan behoud van goede grond en pachters wil helpen bij het zetten van stappen richting natuurinclusievere landbouw en het bevorderen van biodiversiteit. Het programma werd feestelijk besloten met een speciaal geschreven lied voor Erik Vinke, die deze middag na 29 jaar rentmeesterschap afscheid nam van Maatschappij van Welstand.
De gesprekken en interviews werden geleid door Mijke Horneman. Zij is strategisch adviseur agrifood op het gebied van verduurzaming en digitalisering.

Twee presentaties vormden het hart van de inhoudelijke opzet van het pachtersevent

Alex Datema bracht een holistisch perspectief in om de vraagstukken in de voedselketen samenhangend te benaderen. Partijen hebben elkaar nodig om uit de impasse te komen. Rabobank heeft betrokkenheid in de hele keten van boer tot bord. Het bestaande economisch kader voldoet niet. Alex Datema pleit voor true value zodat gezond voedsel betaalbaarder wordt en ongezond voedsel duurder wordt. Omdat de milieugebruiksruimte beperkt is zullen we een balans moeten vinden in alle claims die er liggen en daarbij uitkomsten kiezen die bijdragen versterking van natuur en verbetering van de kwaliteit van het water. True value maakt het noodzakelijk eenduidige taal te hanteren, een visie voor de lange termijn te ontwikkelen en een goed meetinstrument/kader om de verbetering te monitoren. Deze uitwerking dient zich primair te focussen op de productprijs waarbij ook kwalitatieve aspecten gemeten worden zoals klimaat en dierenwelzijn, de maatschappelijke diensten die er geleverd kunnen worden en voldoende ruimte om te ondernemen.

René van de Kieft maakte een vergelijking met de financiële sector kijkend naar de landbouwvraagstukken in zijn presentatie ‘grond onder de voeten’. In het klassieke beleggingskader gaat het om de twee kanten van de medaille: rendement en risico. Hoe meer risico hoe hoger de rendementseis. Duurzaamheid is daar als nieuwe dimensie bijgekomen en wordt ook ‘economisch gewaardeerd’. Breed onderzoek toont aan dat verduurzaming van beleggingen een vergelijkbaar rendement heeft en een lager risicoprofiel. Kortom verduurzaming heeft zowel economisch als maatschappelijk meerwaarde. Geopolitiek zet deze ontwikkeling in de achteruitversnelling omdat de schadelijke effecten van niet verduurzamen genegeerd worden. Het bijzondere wat er dus nu gebeurt is dat de risico’s wereldwijd toenemen door klimaatsverandering aantoonbaar door enorme toename van klimaatincidenten door aardbevingen, overstromingen en extreem hoge temperaturen. Kortom, een hoger risicoprofiel. Dit leidt niet tot een aangepaste ‘strategie’. Wij blijven hetzelfde doen door klimaateffecten (broeikaseffecten, watervervuiling) te relativeren en door te gaan met de huidige landbouwaanpak. Boeren die wel de stap maken worden gehinderd door hoge kosten van transitie en certificering zonder dat daar hogere productprijzen tegenover staan.

Vervolgens schetste hij welke stappen Maatschappij van Welstand in gedachten heeft. Focus op de kwaliteit van de bodem is key en dat gaat Maatschappij van Welstand meten. We stellen zaadmengsels voor klaverrijk grasland voor een lagere prijs ter beschikking aan boeren. Meer impact op biodiversiteit leidt tot een lagere pacht voor de boer. We willen grondaankopen doen voor boeren die willen extensiveren en natuurlijk landschapselementen terugbrengen zoals hagen.
Mariënwaerdt waar we nu zitten is prachtig voorbeeld van goed ondernemerschap waarbij klassieke fruitteelt is overgaan naar biologische fruitteelt in combinatie met multifunctionele landbouw. Maar uiteindelijk weten ons ook afhankelijk van onze Schepper en dat ligt op deze dag ‘biddag voor gewas en arbeid’ bij het hart van Maatschappij van Welstand.