Stadsklooster Leeuwarden geeft eeuwenoude plek hernieuwde betekenis voor de stad

Persbericht, 27 augustus 2026

LEEUWARDEN – Na ruim vier jaar grondige voorbereiding is het zover: Stadsklooster Leeuwarden wordt officieel en feestelijk geopend. Dat gebeurt tijdens een bijzondere viering op 4 oktober in de Grote of Jacobijnerkerk in Leeuwarden. De kerk en omliggende gebouwen worden de komende jaren ontwikkeld tot een eigentijds stadsklooster waar bidden, wonen, gastvrijheid, ontmoeting, onderwijs en cultuur samenkomen.

Het Stadsklooster is een initiatief van de Protestantse Gemeente Leeuwarden en Maatschappij van Welstand. Directeur-bestuurder René van de Kieft van Maatschappij van Welstand: “Dit project met de Protestantse Gemeente Leeuwarden is in meerdere opzichten bijzonder. We zien hier een unieke kans om kerkelijk erfgoed te behouden en tegelijkertijd ruimte te bieden aan een levende geloofsgemeenschap die van betekenis kan zijn voor de stad. Dat sluit aan bij ons verlangen om kerkelijk erfgoed in te zetten als plekken van spiritualiteit, ontmoeting en gemeenschap.”

De Protestantse Gemeente Leeuwarden is blij en dankbaar voor deze ontwikkeling, zegt voorzitter Bert Hummelen van de Algemene Kerkenraad. “We zien deze ontwikkeling als een impuls voor de Grote of Jacobijnerkerk, voor de Protestantse Gemeente Leeuwarden als geheel en voor de stad. Het past binnen onze wens om de Protestantse Gemeente toekomstbesteding te maken. Met de realisatie van het Stadsklooster krijgt deze wens daadwerkelijk gestalte als vernieuwende vorm van kerk-zijn, midden in de samenleving van vandaag.”

Nieuwe betekenis

Deze historische plaats krijgt nieuwe betekenis als open plek voor de stad, waar inwoners, studenten, bezoekers en toeristen terecht kunnen voor vertraging, bezinning, ontmoeting, verdieping en inspiratie. Het concept is in Nederland bijzonder en is geïnspireerd op het Dominicanerklooster dat op deze plek in de 13e eeuw werd gesticht. Onderwijs en een actieve interesse in de stedelijke samenleving waren belangrijke kenmerken van deze open orde.

Het plan zorgt ervoor dat de Grote Kerk als kerkelijk erfgoed behouden blijft en toegankelijk is voor een breed publiek. De kerk trekt nu al veel toeristen, onder meer vanwege de belangrijke band met de Nassaus. Verschillende Friese Nassau-stadhouders werden er begraven, waaronder Willem Lodewijk van Nassau en Johan Willem Friso. Daarmee is de kerk – een van de drie Oranjekerken in Nederland – ook een belangrijke historische plek voor de Nederlandse koninklijke familie.

Vertraging, bezinning, inspiratie

De drie kernwoorden van het Stadsklooster zijn vertraging, bezinning en inspiratie. Het wil een plek zijn waar mensen op adem komen, kunnen nadenken over het leven en zich kunnen laten inspireren door tentoonstellingen, exposities en concerten.

Het Stadsklooster bestaat uit drie pijlers. De eerste is gebed. Dat vindt nu op de zondagen plaats; straks zal er ook door de week een gebedsritme zijn. Daarmee wordt nu al een start gemaakt op woensdagmiddag om 12.00 uur, iedereen is daar van harte welkom om mee te vieren met aansluitend een lunch.

De tweede pijler is de woongemeenschap, waar op termijn 20–25 mensen komen te wonen. Er zijn nog geen concrete verbouwplannen; dit gebeurt in de komende periode. Hiervoor wordt een zorgvuldig proces van inspraak met onder meer de buurtbewoners doorlopen.

De derde pijler is de programmering, met culturele evenementen in samenwerking met partners in de stad, onderwijs en aandacht voor de kerk als cultureel erfgoed.

Biddende en vierende hart

De Protestantse Gemeente Leeuwarden blijft de kerk gebruiken voor erediensten en vormt daarmee het biddende en vierende hart van het klooster. De Protestantse Gemeente kiest bewust voor een vernieuwende aanpak: de traditionele focus op de zondagse eredienst wordt uitgebreid om beter aan te sluiten bij de behoeften van de 21e-eeuwse mens die op zoek is naar zingeving. Zo wordt de kerk relevant voor een grotere groep mensen, een laagdrempelige ontmoetingsplek voor verschillende generaties op verschillende momenten in de week.

Deuren staan al open

Het Stadsklooster is volop in ontwikkeling en de deuren staan al open. Bezoekers kunnen kennismaken met het ritme van vieringen en getijdengebeden, deelnemen aan activiteiten en binnenlopen voor bezinning of ontmoeting. Op het programma staan onder meer middagmeditaties, avondgebeden, de Jacobijner Noen en cantatediensten. Ook zijn er culturele activiteiten en samenwerkingen met culturele partners in de stad.

Daarnaast werkt het Stadsklooster samen met Friese onderwijsinstellingen zoals NHL Stenden en Firda in het zogenoemde Zinlab. Het Zinlab wordt de gemeenschappelijke leer- en oefenplek van Stadsklooster en onderwijsinstellingen. Het is een multilevel leeromgeving (MBO–HBO–WO) waar studenten en professionals werken aan vragen rond zingeving, identiteit, verantwoordelijkheid en toekomst. Ook in vroegere tijden werd in het Dominicanerklooster al volop onderwijs gegeven. Daarmee vormt het Zinlab een verbinding met de rijke geschiedenis van de plek.

Stadsoase Nijehove

De gemeente Leeuwarden draagt financieel bij aan het Stadsklooster op het gebied van onderwijs en toerisme. Daarnaast werkt de gemeente aan het project Stadsoase Nijehove, dat zich afspeelt rondom de Grote of Jacobijnerkerk. Dit project richt zich op een groenere en prettigere leefomgeving in de stad, met ruimte voor ontmoeting op de terp Nijehove. Stadsoase Nijehove sluit deels aan bij de plannen van het Stadsklooster Leeuwarden, maar is een apart gemeentelijk project met een eigen aanpak.

4 oktober openingsceremonie

Met de officiële opening wordt een belangrijke mijlpaal bereikt: een eeuwenoude plek krijgt een nieuwe toekomst, waarin traditie en vernieuwing, geloof en cultuur, rust en ontmoeting samenkomen. De officiële opening is op zondag 4 oktober om 10.00 uur tijdens een viering in de Grote of Jacobijnerkerk in Leeuwarden, met aansluitend een feestelijk programma. Iedereen is van harte welkom.

—————————————-

Voor meer informatie kunt je contact opnemen met Gerko Last, projectleider Stadsklooster Leeuwarden, via 06-36037641 of [email protected]. Meer informatie is ook te vinden op www.stadskloosterleeuwarden.nl